Choroby psychosomatyczne - gdy ciało mówi to, czego nie powiedzieliśmy
Dowiedz się więcej
Czym są choroby psychosomatyczne?
Choroby psychosomatyczne to dolegliwości fizyczne, których przyczyna leży w psychice, a nie w uszkodzeniu tkanek czy narządów. Ciało i umysł nie są od siebie oddzielone - wzajemnie na siebie wpływają i nieustannie ze sobą rozmawiają. Kiedy przez długi czas tłumimy emocje, żyjemy w przewlekłym stresie albo doświadczamy trudnych przeżyć, które nie zostały przepracowane, organizm zaczyna to sygnalizować przez objawy fizyczne. Psychosomatyka to dziedzina wiedzy, która zajmuje się właśnie tym połączeniem - bada, w jaki sposób stan psychiczny człowieka przekłada się na jego zdrowie fizyczne. Zaburzenia psychosomatyczne są powszechniejsze, niż się powszechnie uważa, i mogą dotyczyć praktycznie każdego układu w ciele.


Jakie są objawy psychosomatyczne?
Objawy psychosomatyczne mogą dotyczyć różnych części ciała i różnych układów jednocześnie. Najczęściej pojawiają się nawracające bóle głowy i migreny, napięcie mięśni, szczególnie w karku, barkach i plecach, dolegliwości żołądkowe takie jak bóle brzucha, wzdęcia, zespół jelita drażliwego czy refluks, a także kołatanie serca, podwyższone ciśnienie, problemy skórne takie jak atopowe zapalenie skóry czy łuszczyca, oraz chroniczne zmęczenie i zaburzenia snu. Charakterystyczne dla objawów psychosomatycznych jest to, że badania lekarskie nie wykazują uchwytnej przyczyny fizycznej. Pacjenci chodzą od specjalisty do specjalisty, wykonują kolejne badania, a wyniki wciąż są prawidłowe.
Skąd biorą się choroby psychosomatyczne?
Główną przyczyną chorób psychosomatycznych jest długotrwały stres emocjonalny, z którym organizm nie był w stanie sobie poradzić. Może to być stres związany z pracą, relacjami, stratą bliskiej osoby, trudnym dzieciństwem lub nagromadzonymi latami napięć, które nigdy nie zostały rozładowane. Ważną rolę odgrywa też tłumienie emocji - gdy człowiek przez lata uczy się nie czuć, nie wyrażać złości, smutku czy lęku, te emocje gdzieś się odkładają. Ciało staje się wtedy niejako głosem tego, co nie zostało powiedziane ani poczute. Trauma, nawet ta z pozoru zapomniana, również może objawiać się przez ciało - w postaci chronicznych napięć, bólu czy nadreaktywności układu nerwowego.

Jak leczyć choroby psychosomatyczne?
Leczenie objawów bez dotarcia do ich psychicznego źródła przynosi jedynie chwilową ulgę. Tabletki na ból głowy, leki na ciśnienie czy maści na skórę mogą być potrzebne, ale jeśli przyczyna leży w psychice, objawy będą wracać. Skuteczna praca z chorobami psychosomatycznymi wymaga podejścia, które obejmuje jednocześnie ciało i psychikę. Psychoterapia somatyczna jest szczególnie dobrze dopasowana do tego rodzaju trudności, ponieważ nie ogranicza się do rozmowy o problemach - pomaga też rozpoznać, jak stres i emocje zapisują się w ciele, i uczy, jak stopniowo je uwalniać.
Gdzie szukać pomocy?
Jeśli od dłuższego czasu zmagasz się z dolegliwościami fizycznymi, których przyczyny lekarze nie potrafią wyjaśnić, warto rozważyć pracę z terapeutą, który rozumie związek między ciałem a psychiką. Agnieszka Matyjasek jest psychotraumatologiem i terapeutą somatycznym, który specjalizuje się w pracy z osobami doświadczającymi skutków stresu i trudnych przeżyć. Prowadzi sesje w nurcie terapii psychosomatycznej oraz somatic experiencing Warszawa - metody stworzonej z myślą o osobach, u których napięcia emocjonalne utrwaliły się w ciele. Sesje dostępne są stacjonarnie w Warszawie oraz online dla osób z całej Polski.